Marathon des Sables: voedingsadvies van Sandrine Nail-Billaud

Om te beginnen, kun je jezelf voorstellen?

Sandrine NAIL BILLAUD, 50 jaar, moeder van 3 kinderen, consulterend apotheker bij Doc Morris, medewerkster van het tijdschrift Running Attitude maar ook universitair hoofddocent Immunologie en Ziekenhuisbioloog bij het CHU Angers.

Eigenlijk ben ik een asfaltloper met een twintigtal marathons op mijn naam en ook halve marathons en 10 km-wedstrijden. Ik ben ook enkele jaren pacemaker geweest binnen de Club Run and Freedom om mensen naar hun tijdsdoelstelling te leiden op de grote wedstrijden overal in Frankrijk.

In 2019 heb ik deelgenomen aan een persontdekkingsetappe van de MDS. Daarna nam ik deel aan de Half Marathon des Sables na het plotselinge overlijden van mijn vader. Het isolement tijdens de wedstrijd in de woestijn en de gezelligheid, hulpvaardigheid en ontmoetingen in het bivak hebben me geholpen bij mijn rouwproces, zonder pijn en in alle sereniteit. Dit alles bevestigt definitief dat de woestijn voor mij gemaakt is.

Ik droomde toen van een echte wedstrijd in totale autonomie in de woestijn. Ik neem in 2021 de start van de Marathon des Sables op een editie die niemand ooit zal vergeten: een extreme hitte (pieken boven 55°C), meer dan 50% uitvallers en het overlijden van een deelnemer al op de tweede dag. Voor mij is het een beginnende darmischemie en uitdroging die een einde maken aan deze editie tijdens de lange etappe van de MDS om medische redenen. 

Qua organisatie kom ik meestal later dan de anderen in de tent aan. Dan zijn de steentjes al onder mijn plek weggehaald, het vuur is gemaakt en ik troost. Ik verzorg ook de lichte wonden die binnen mijn bereik liggen. Anders is het medisch team van de MDS top voor dat alles.

Natuurlijk wil ik opnieuw vertrekken, de finish halen, finisher worden, die felbegeerde medaille ontvangen uit de handen van Patrick Bauer met trots in zijn ogen en tranen in de mijne. Ik wil die solidariteit van het bivak terugvinden. Ik wil opnieuw gaan om mijn voedselautonomie te beheren, mijn krachten en middelen te doseren om te finishen & traktaties mee te nemen (lees: droge worst) voor elke etappe van de dag.

Laten we ter zake komen. Hoe pak je het voedingsaspect van de wedstrijd aan?

De Marathon des Sables is een wedstrijd waarbij het in voedselautonomie zijn zorgen kan baren. Voeding en voetvoorbereiding zijn de twee angsten van de toekomstige loper. Voor voeding zijn er twee vrees: niets te kort komen en alles te moeten dragen. Je moet dus slagen in het beheren van voldoende voedsel met de smaken die je lekker vindt, terwijl je het gewicht van je rugzak optimaliseert.

We doen ons best door vooral de gerechten te kiezen die we lekker vinden. Als we iets te veel hebben, ruilen we met de buurman. Bijvoorbeeld, de tabouleh die we elke middag koud eten, kan uiteindelijk bij de keel uitkomen. We dromen eigenlijk van een kip-kerrie met rijst!

Het is goed om voor de terugkeer van de etappe een gerecht te plannen dat koud kan worden gegeten, zoals de beroemde tabouleh bijvoorbeeld en vooral voor de avond een echt pleziergerecht te bewaren. Ik geef de voorkeur aan pasta met kaas of de gekruide kip met rijst die je nog warmer maakt maar troostrijk is. Ook een voorkeur voor gedroogd vlees (en voor echte droge worst), en vooral hartig - ook al ligt er op de bodem van de rugzak een klein zakje gekleurde chocoladesnoepjes die bekend staan om niet in de hand te smelten voor het einde van de MDS!

Test je de producten van tevoren?

Vóór de Covid-19-pandemie zou ik nee hebben gezegd. Maar tijdens de eerste lockdown, verrast door de realiteit van de situatie, werkte ik dienst na dienst zonder tijd om boodschappen te doen. Met de MDS 2020 uitgesteld, heb ik al mijn geplande wedstrijdrantsoenen binnen een week opgegeten. Dus ja, ik heb alles al getest!

Uiteindelijk is het belangrijk omdat de keuze die Lyophilise & Co biedt enorm is qua merken en smaken. Het stelt je ook in staat om bepaalde hoeveelheden beter in te schatten, zoals bij ontbijten die bijvoorbeeld voor twee porties kunnen dienen.

Nu, na een eerste MDS, weet ik wat ik opnieuw zal nemen of niet!

Welke fouten moet je vermijden met betrekking tot voeding tijdens de MDS?

Let erop dat je geen gevriesdroogde maaltijden kiest die veel water nodig hebben! Het kost tijd om een vuur te maken en je water te verwarmen. Verder, in verband met de vorige vraag, raad ik aan om geen nieuwe dingen uit te proberen. Het is bijvoorbeeld behoorlijk risicovol om een gevriesdroogde tartiflette of aligot te eten als je ze niet van tevoren hebt getest!

Denk er ook aan dat je op dagen dat het niet mogelijk is om vuur te maken, koud moet eten en dus langer moet wachten tot de maaltijden zijn gerehydrateerd. Daarom kiezen veel deelnemers voor een alcoholbrander.

Ten slotte moet je niet vergeten de benodigde hoeveelheid water te noteren wanneer je producten herverpakt in een lichtere versie, want een gevriesdroogde maaltijd die met te veel water is bereid, nou ja… dat smaakt niet lekker! Ook al eindigt het uiteindelijk toch vaak met 'bij benadering' in de woestijn!

Precies, hoe verpak je je producten opnieuw?

Dat was de grote puzzel van dit jaar: vacuüm? Niet vacuüm? Kortom, je hebt minstens een halve dag (of meer) nodig om alles uit te pakken en opnieuw in te pakken zodat het minder ruimte inneemt. Ik heb een Excel-bestand met de namen, calorieën en gewichten van de producten die ik heb gekozen en ik maak een grote zak per dag met alles erin van dag 1 tot dag 7. Daarna, dag na dag, pak ik uit en gebruik ik een sealmachine voor de lichte plastic zakken, maar zonder vacuüm te trekken om flexibiliteit in mijn zakjes te behouden en zodat ze goed de vorm van de rugzak aannemen.

Ik schrijf dan de productnaam, de toe te voegen hoeveelheid water en het aantal calorieën op elk zakje. Elke dag wordt vervolgens gebundeld in een ultralichte diepvrieszak gemarkeerd met permanente stift. In die gevallen haal ik de bijbehorende zak eruit die alles bevat: ontbijt, koffiecup, tussendoortje van de ochtend, snacks voor overdag, avondmaaltijd, enz.

Hoe bereid je je gevriesdroogde maaltijden tijdens de wedstrijd?

Ik werk met de Esbit kookset die de alcoholbrander bevat. Maar omdat er op het bivak vaak al een vuur brandt met echt hout, profiteert de hele tent daarvan. Toch moet ik bekennen dat ik, omdat ik niet bij de eersten in de tent ben, vaak mijn water in mijn kookset heb verwarmd met een tablet in grote hoeveelheden om een soep en een warme maaltijd te kunnen rehydrateren. 's Ochtends profiteer ik voor mijn koffiecup ofwel van restjes warm water van een andere loper, of koud: we passen ons aan en dat is wat het leuk maakt!

Ik werk vervolgens met de kleine rode opvouwbare kom van Lyophilise and Co waarin ik mijn product giet en vervolgens het water erover. Maar voor soep of compote is de bodem van een lege plastic fles die ik van tevoren heb afgesneden de absolute must-have trendy kom op het bivak!

Ik heb ook een cuitochette, ook wel 'spork' genoemd (ja, lepel, mes en vork alles in één…) van ultralicht titanium en klaar is Kees. Dit jaar (red.: in 2021) waar de hitte verschrikkelijk was (elke dag meer dan 50°C) besefte ik dat warm eten zo troostrijk is voor lichaam en geest, en nog meer als het pasta met kaas is.

Respecteer je de hydratietijd? Of wacht je langer?

Over het algemeen niet, maar ik dwing mezelf om te wachten omdat ik weet dat het anders tussen je tanden gaat knarsen en dat vind ik niet zo lekker… Dus gebruik ik de tijd om (en vooral om eraan te denken) iets anders te doen: was doen, kletsen met vrienden in de tent, gezelligheid, gewoon de tijd nemen voor…

Hoe blijf je gehydrateerd tijdens de wedstrijd?

Voor de MDS 2021 wisten we vóór vertrek dat de temperaturen extreem zouden zijn, dus had ik twee bidons van 600 ml in elke schouderband van mijn rugzak voorzien, een speciale plek voor een 1,5L fles aan de voorkant van mijn rugzak, en eventueel nog een andere mogelijkheid om een extra 1,5 liter fles te bevestigen voor het geval dat. En dat 'voor het geval dat' was niet overbodig! De temperaturen van meer dan 50°C hebben het lichaam flink belast, waardoor het nodig was om regelmatig kleine slokjes water te drinken, maar ook om regelmatig de pet nat te maken om deze helse hitte te weerstaan.

Ik drink alleen water… en de zouttabletten die door de organisatie worden verstrekt: 1 of 2 tabletten om de 5 km.

Tot slot, hoe herstel je 's avonds? Wat eet je in het kamp?

Ik heb zoveel post-marathon herstelproducten genomen bij wegwedstrijden dat ik eerlijk gezegd van veel smaken walg, dus neem ik groentesoepen met droge worst en gedroogd vlees. En vooral drink ik 's avonds altijd veel, ook al moet ik 's nachts opstaan om te plassen in de woestijn!

Ik bewaar het zoete voor de ochtend, bij het ontbijt. Of het nu zakjes gevriesdroogd rood fruit zijn, muesli met chocolade of mijn guilty pleasure: de Kokos-reep van Rapunzel met kokos (ultratroostrijk).