Vriesdrogen van voedsel - Definitie en voordelen

Vriesdrogen is een methode om voedsel te bewaren die pas enkele decennia geleden is ontwikkeld. Van alle conserveringsmethoden levert ze tegenwoordig de beste resultaten op het gebied van smaak en uiterlijk, houdbaarheid, voedingswaarde, gewicht en pakvolume, en bereiding.

Gevriesdroogd: wat betekent dat?

Gevriesdroogd voedsel is voedsel waaruit bij lage temperatuur bijna al het water is verwijderd. Het wordt eerst ingevroren en daarna vacuüm gedroogd. Het ijs in het voedsel verandert dan rechtstreeks in damp, zonder eerst vloeibaar te worden. Dit heet sublimatie. Vriesdrogen is dus drogen met kou, terwijl traditioneel dehydrateren met warmte gebeurt. Verderop in dit artikel bespreken we de verschillen.

Voedsel vriesdrogen werd naar het schijnt al toegepast door de oorspronkelijke bewoners van de Andes. De vriesdroogmethode die we nu gebruiken, werd in 1906 ontwikkeld door de Fransen Arsène d'Arsonval en Fréderic Bordas.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de methode verbeterd om vaccins te vervoeren zonder afhankelijk te zijn van onzekere koeling. Daarna gebruikte vooral NASA de methode om astronauten tijdens hun missies te voorzien van een gevarieerde voorraad voedsel van goede kwaliteit.

Sindsdien heeft het grote publiek vriesdrogen leren kennen dankzij een alledaags product: oploskoffie.

Vriesdrogen in 3 stappen

Van de vriesdroger tot je kopje of bord doorloopt een gevriesdroogd product verschillende stappen. Zo werkt het:

1 - Snelle bevriezing van het product, vers of bereid, bij extreem lage temperaturen rond de -40°C.

2 - Sublimatie van het bevroren product: het bevroren water verdampt snel dankzij een luchtledige omgeving. Het voedsel warmt geleidelijk op in deze omgeving. Zodra de grens van 0°C is gepasseerd, kan het water in vaste toestand niet meer vloeibaar worden in een luchtledige omgeving en gaat het direct over in de gasvormige toestand. Het voedsel is zo gevriesdroogd.

3 - Gevriesdroogd voedsel luchtdicht verpakken om het tegen vocht en zuurstof te beschermen en lang houdbaar te maken. Sommige producten blijven zelfs 25 jaar goed!

Deze methode is nog steeds vrij kostbaar omdat ze veel energie verbruikt. Toch biedt ze veel voordelen ten opzichte van andere conserveringsmethoden.

De voordelen van gevriesdroogd

Bijna al het voedsel kan worden gevriesdroogd, van ontbijt tot dessert (zelfs ijs!). Daarom zijn gevriesdroogde producten populair bij liefhebbers van outdooractiviteiten zoals wandelen, trektochten, bikepacking, zeilen, kajakken, trailrunning en wedstrijden waarbij deelnemers zelfvoorzienend zijn. Dit zijn de redenen.

Het lage gewicht: zonder water wegen voedingsmiddelen bijna niets meer. Fruit en groenten wegen tot 80% minder, pasta tot 70% minder. Zo past een complete maaltijd in een licht, compact zakje: ideaal voor in je rugzak of aan boord van een boot.
De smaak en het uiterlijk: gevriesdroogde producten smaken en zien eruit als verse producten. Door vriesdrogen krimpt of verhardt het voedsel niet. Sterker nog: het behoudt zijn aroma, vorm en smaak. Na toevoeging van water zijn de producten weer als vers.
De voedingswaarde: bij vriesdrogen blijven 100% van de macronutriënten (vetten, koolhydraten, vezels en eiwitten) en 95% van de micronutriënten (vitaminen, mineralen en antioxidanten) behouden. Dat is veel effectiever dan dehydrateren: daarbij blijven ook 100% van de macronutriënten behouden, maar slechts 60% van de micronutriënten!
De houdbaarheid: een goed verpakt gevriesdroogd product blijft bij kamertemperatuur meerdere jaren goed. De precieze houdbaarheid hangt af van het recept en de verpakking. Ze staat op elk zakje vermeld en bedraagt doorgaans 4 tot 25 jaar.
De bereiding: voeg gewoon heet water toe, of bij sommige recepten koud water. Roer goed door en wacht een paar minuten. Alle instructies staan op de zakjes. Koken is niet nodig en je hebt bijna geen afwas.
De variatie: van aligot en paella tot roerei, muesli en chocolademousse: bijna alles kan worden gevriesdroogd.

Gevriesdroogd eten voor outdooractiviteiten

Bij Lyophilise & Co is gevriesdroogd eten onze specialiteit. In ons assortiment vind je complete maaltijden voor elk moment van de dag:

gevriesdroogde ontbijtgerechten, zoet of hartig;
soepen en voorgerechten om je tijdens het bivakkeren op te warmen;
gevriesdroogde maaltijden voor de lunch en het avondeten;
gevriesdroogde desserts voor een zoete afsluiting.

Wil je zelf koken? We verkopen ook losse gevriesdroogde ingrediënten (vlees, kaas, melk en eieren) en gevriesdroogd fruit en groenten. Ontdek het hele assortiment op onze pagina met gevriesdroogde maaltijden.

Onze gidsen helpen je maaltijden samenstellen voor jouw activiteit: hoe bereid je een gevriesdroogde maaltijd?, een boot bevoorraden of voeding voor een wedstrijd waarbij je zelfvoorzienend bent.

Gevriesdroogd of gedehydrateerd: wat is het verschil?

Beide technieken verwijderen water uit voedsel, maar doen dat op een andere manier. Dehydrateren droogt met warmte. Het is eenvoudiger en goedkoper en werkt goed voor pasta, rijst en couscous. Vriesdrogen droogt met kou. Daarbij blijft de structuur van de stukken beter intact en blijven meer micronutriënten behouden. Veel outdoorrecepten combineren dan ook beide technieken. Lees voor een uitgebreide vergelijking ons artikel gevriesdroogd of gedehydrateerd: wat zijn de verschillen? en ontdek onze gedehydrateerde maaltijden.

Welke andere conserveringsmethoden zijn er?

Voedsel bewaren is altijd van levensbelang geweest: fruit, groenten en vlees beginnen al na de oogst of het verkrijgen ervan te bederven. In moeilijke tijden waren bewaarmethoden nodig om het hele jaar door voldoende te eten.

De oudste methode is drogen in zon en wind. In veel warme streken wordt die nog volop gebruikt. In koude streken gebruikte men de winter om voedsel direct in de sneeuw in te vriezen. Daarna werden zouten en roken belangrijke technieken om gedroogd vlees en vis te bewaren.

Een andere bekende methode die nog steeds wordt gebruikt, is wecken: voedsel wordt met warmte gesteriliseerd en in luchtdichte verpakkingen bewaard, zoals een blik of glazen pot. Door het voedsel tot een hoge temperatuur te verhitten (boven 100 °C), vernietigt deze methode alle ziektekiemen en microbiële sporen. De methode werd eind 18e eeuw ontwikkeld door Nicolas Appert, nadat het Franse leger om een betere conserveringsmethode had gevraagd. Het is het principe achter de gesteriliseerde maaltijden die we tegenwoordig meenemen aan boord.

Veelgestelde vragen over vriesdrogen

Wat betekent gevriesdroogd?

Gevriesdroogd voedsel is eerst ingevroren en daarna bij lage temperatuur vacuüm gedroogd. Doordat bijna al het water is verwijderd, is het licht en blijft het lang goed zonder koelkast. Je hoeft alleen water toe te voegen om het te kunnen eten.

Wie heeft vriesdrogen uitgevonden?

De Inca's pasten het principe al op natuurlijke wijze toe om aardappelen te bewaren. Het moderne vriesdrogen wordt toegeschreven aan de Fransen Arsène d'Arsonval en Frédéric Bordas, in 1906.

Hoe werkt vriesdrogen?

Het voedsel wordt ingevroren en daarna vacuüm gedroogd: het ijs verandert rechtstreeks in damp (sublimatie). Een laatste droogfase verwijdert het resterende vocht. Daarna wordt het voedsel beschermd tegen lucht en vocht verpakt.

Kun je thuis voedsel vriesdrogen?

Een vriezer is niet genoeg: je hebt een vriesdroger nodig die vacuüm kan creëren en de temperatuur kan regelen. Er bestaan modellen voor thuis, maar die zijn nog steeds duur en een cyclus duurt lang. Voor outdooractiviteiten zijn kant-en-klare gevriesdroogde maaltijden de eenvoudigste oplossing.

Hoe lang blijft gevriesdroogd voedsel goed?

Afhankelijk van het recept en de verpakking 4 tot 25 jaar bij kamertemperatuur. De datum staat op elk zakje. Bewaar je maaltijden droog en uit de buurt van warmte, en eet ze na opening snel op.

Een woordje over Lyophilise & Co 🌶

Lyophilise & Co is gevestigd in Lorient en is de referentie op het gebied van gevriesdroogde maaltijden en hoogwaardig outdoormateriaal. Of u nu wandelaar, schipper, trailrunner, bushcraft-liefhebber of bivakfanaat bent, wij bieden u een breed scala aan technische producten die zijn aangepast aan al uw avonturen. Met meer dan 2.000 beschikbare referenties begeleiden wij u bij uw expedities, zowel in Frankrijk als internationaal.

Als u vragen heeft, staan onze experts voor u klaar en helpen ze u graag met advies:

☎ 02 97 87 23 73
✉ team[at]lyophilise.com

We hebben ook een showroom die van maandag tot vrijdag geopend is:

📍 6 bis rue du sous-marin Vénus, 56100 Lorient

Vriesdrogen van voedsel - Definitie en voordelen

Gevriesdroogd: wat betekent dat?

Pulled pork met rijst

Savoyaardse Tartiflette

Kaas-champignon pasta

Chocolademousse met stukjes chocolade

Vriesdrogen in 3 stappen

De voordelen van gevriesdroogd

Gevriesdroogd eten voor outdooractiviteiten

Gevriesdroogd of gedehydrateerd: wat is het verschil?

Welke andere conserveringsmethoden zijn er?